|
Γιάννος Κρανιδιώτης Πρωτοπόρος και δημιουργός
του Κυριάκου
Πιερίδη
Την ερχόμενη
Πέμπτη, 18 Ιανουαρίου, ο ΟΠΕΚ και ο Όμιλος Λαϊκής
διοργανώνουν εκδήλωση για την απονομή του βραβείου
Πρωτοποριακής Δημιουργίας «Γιάννος Κρανιδιώτης» 2006 στον
μουσικοσυνθέτη
Μιχάλη Χριστοδουλίδη.
Ο ετήσιος θεσμός του βραβείου που καθιέρωσε ο ΟΠΕΚ και
χορηγεί και υποστηρίζει ο Όμιλος Λαϊκής φέρει το όνομα του
Γιάννου Κρανιδιώτη, του πολιτικού που έδρασε με
πρωτοποριακή σκέψη και υπήρξε ο αρχιτέκτονας που ώθησε την
προσπάθεια για την ένταξη της Κύπρου στην Ε.Ε. από τα
πρώτα στάδιά της, τα τέλη της δεκαετίας του ’80 έως το πιο
κρίσιμο σημείο της, τη διαμόρφωση της πολιτικής του
Ελσίνκι (1999).
Όταν ο Γ. Κρανιδιώτης έφυγε από τη ζωή στο αεροπορικό
δυστύχημα πάνω από το Βουκουρέστι, το Σεπτέμβριο του 1999,
είχε ήδη συμπληρώσει μια σειρά κρίσιμων διαβουλεύσεων με
τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες (Βρετανία, Γερμανία) πάνω
στον άξονα στρατηγικής που καθόρισε η κυβέρνηση Σημίτη. «Η
Ελλάδα θα επιτρέψει την αναγόρευση της Τουρκίας σε
υποψήφια για ένταξη χώρα κάτω από δύο προϋποθέσεις» έλεγε
ο Γ. Κρανιδιώτης στο πρακτορείο Ρόιτερ από τις 12 Ιουλίου
1999: «η ΕΕ να εγγυηθεί πρώτον, ότι η ένταξη της Κύπρου θα
προχωρήσει ανεμπόδιστα, χωρίς η επίλυση του Κυπριακού να
είναι προϋπόθεση και δεύτερον, ότι θα σταθεί αλληλέγγυα
στην Ελλάδα στο ζήτημα του Αιγαίου».
H στρατηγική εκείνη κωδικοποιήθηκε στο Ελσίνκι και
τηρήθηκε από όλους τους Ευρωπαίους εταίρους μέχρι τέλους,
αναγκάζοντας το ισχυρό μπλοκ των «4» (Γερμανία, Γαλλία,
Ιταλία, Ολλανδία) να αποσύρουν την ρητή επιφύλαξή τους στο
πλαίσιο των διαπραγματεύσεων ένταξης της Κύπρου με την ΕΕ
για μη ένταξη της Κύπρου χωρίς προηγούμενη λύση του
Κυπριακού.
Η στρατηγική Κρανιδιώτη είχε ως αποτέλεσμα, όχι μόνο την
επιτυχή ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων ένταξης με το
κλείσιμο των κεφαλαίων, αλλά και την ίδια την πράξη
προσχώρησης με τη συνομολόγηση του Πρωτοκόλλου 10 που
καθορίζει ότι η ένταξη αφορά το σύνολο της επικράτειας της
Κυπριακής Δημοκρατίας με αναστολή της εφαρμογής του
κεκτημένου στα κατεχόμενα έως την επίλυση του Κυπριακού.
Σε αυτό το ισχυρό στρατηγικό πλαίσιο, η ελληνική
κυβέρνηση, σε συνεργασία με την κυπριακή, «κλείδωσαν» το
ευρωπαϊκό μέλλον της Κύπρου., δημιουργώντας τις
προϋποθέσεις για μια ουσιαστική διαπραγμάτευση του
Κυπριακού.
Το πλαίσιο του Ελσίνκι κράτησε επίσης την Τουρκία στον
προθάλαμο αναμονής για πολλά χρόνια, έως ότου φθάσει η
στιγμή να εξεταστεί το δικό της αίτημα για έναρξη
διαπραγματεύσεων ένταξης. Ακόμα και το Δεκέμβριο του 2002,
όταν η ΕΕ έκλεινε πανηγυρικά τον πρώτο κύκλο της μεγάλης
διεύρυνσης με την ένταξη της Κύπρου, της Μάλτας και άλλων
8 κεντροανατολικών χωρών, η Τουρκία εξασφάλισε μόνο την
υπόσχεση ότι το δικό της αίτημα να αρχίσει
διαπραγματεύσεις ένταξης, θα επανεξεταζόταν το Δεκέμβριο
του 2004. Ταυτόχρονα, η ΕΕ με σαφή αναφορά στα
συμπεράσματα της συνόδου κορυφής του Δεκεμβρίου του 2003,
έθετε ρητή προϋπόθεση στην Τουρκία να επιλύσει το Κυπριακό
για να ευοδωθεί ο στόχος της για να αρχίσει
διαπραγματεύσεις ένταξης: “Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο
υπογραμμίζει τη σημασία να εκφράσει η Τουρκία πολιτική
βούληση να λύσει το Κυπριακό. Σε αυτό το πλαίσιο, μια
διευθέτηση του Κυπριακού βασισμένη πάνω στις αρχές που
καθορίζονται στο εδάφιο 5 (δίκαιη, βιώσιμη, λειτουργική
λύση, βασισμένη στα ψηφίσματα του ΟΗΕ και την ετοιμότητα
της Ένωσης να δεχθεί την Κύπρο με λύση που να βασίζεται
στις αρχές πάνω στις οποίες η Ένωση εδράζεται), θα
μπορούσε να διευκολύνει τα μέγιστα τις προσδοκίες της
Τουρκίας για ένταξη”. Μέσα από το στρώμα ομόφωνων
αποφάσεων της ΕΕ με ακρογωνιαίο λίθο το Ελσίνκι, η Κύπρος
είχε κατακτήσει το στόχο της ένταξης και μπορεί να ελπίζει
πως θα αντιμετωπίσει το πολιτικό πρόβλημα της κατοχής του
37% του εδάφους της από την Τουρκία.
Ο Γιάννος Κρανιδιώτης υπήρξε πολιτικός με επίγνωση της
διεθνούς και ευρωπαϊκής συγκυρίας και πάνω σε αυτήν
εργάστηκε κάνοντας τις κατάλληλες διασυνδέσεις.
Καθοδηγούσε τις εξελίξεις, εργαζόταν με επιμονή και
έγκαιρα ώστε να διαμορφώνει τους συσχετισμούς. Ήξερε να
κάνει διαπραγμάτευση, έκτιζε συμμαχίες και μπορούσε να
πετύχει. Απέρριπτε τον βερμπαλισμό και τις πατριωτικές
κορώνες. Η πολιτική του ήταν συγκεκριμένη: «οι
πρωτοβουλίες για τη λύση του Κυπριακού πρέπει να
εντάσσονται στο πλαίσιο του ΟΗΕ, και να συντονίζονται με
τις ΗΠΑ. Η ΕΕ να καταθέσει τις ιδέες, οι ΗΠΑ να δείξουν
αποφασιστικότητα για εφαρμογή τους και ο ΟΗΕ να προσφέρει
το νομικό πλαίσιο. Η ΕΕ μπορεί να παίξει ρόλο και να
συμβάλει στον αφοπλισμό και την αποστρατικοποίηση του
νησιού» (Συνέντευξη Γ. Κρανιδιώτη στο Agence Europe,
2/3/1999).
Ο Γιάννος Κρανιδιώτης αποτελεί για την ελληνική διπλωματία
το παράδειγμα ενός πολιτικού που με στρατηγική, σκληρή
δουλειά και διαρκή αγώνα πέτυχε βήμα με βήμα αυτό που
πολλοί αμφισβητούσαν, ή ακόμα θεωρούσαν ακατόρθωτο.
«Κάπου εκεί στη δεκαετία του '90, επί προεδρίας Γιώργου
Βασιλείου και στη βάση στρατηγικής που επεξεργάστηκε ο
αείμνηστος Γιάννος Κρανιδιώτης, η Κύπρος υπέβαλε αίτηση
ένταξης στην Ε.Ε. Το βασικό πολιτικό επιχείρημα ήταν ένα:
η πορεία ένταξης της Κύπρου μπορεί να λειτουργήσει ως
καταλύτης για την επίλυση του Κυπριακού «(Γιώργος Κασκάνης,
14/12/06, Πολίτης)
«Θυμάμαι ακόμη πόσοι γελούσαν στις Βρυξέλλες και αλλού
όταν ο μακαρίτης Γιάννος Κρανιδιώτης εξηγούσε το όραμά του
για την είσοδο της Κύπρου στην Ε.Ε. Αυτό κι αν ακουγόταν
σαν «μαύρο χιούμορ», ειδικά χωρίς λύση του προβλήματος.
Και όμως, μια μικρή ομάδα ανθρώπων με όραμα το έφερε σε
πέρας. Και είναι ένα ασύλληπτο κατόρθωμα και η πιο γλυκιά
εκδίκηση της Ιστορίας για την εισβολή του 1974. Ο Τούρκος
«πασάς» τρίβει τα μάτια του και δεν μπορεί να εξηγήσει τα
φαινόμενα παρά μόνο με όρους ελληνικού δαιμονίου...»
(Αλέξης Παπαχελάς, 6/12/06, Καθημερινή)
Βραβείο Πρωτοποριακής Δημιουργίας «Γιάννος
Κρανιδιώτης» 2006
Η εκδήλωση απονομής του βραβείου θα γίνει την Πέμπτη
18/1/07, στις 7.30 μ.μ στη Δημοσιογραφική Εστία στη
Λευκωσία.
Ο μουσικοσυνθέτης Μιχάλης Χριστοδουλίδης θα μιλήσει με
θέμα «η καλλιτεχνική δημιουργία ως πράξη αντίστασης».
Το βραβείο θα απονέμει ο πρόεδρος του Ομίλου Λαϊκής
Νεοκλής Λυσάρνδου.
Το σκεπτικό της βράβευσης του μουσικοσυνθέτη Μιχάλη
Χριστοδουλίδη θα παρουσιάσει ο Ξένιος Ξενόπουλος ,
πρόεδρος της Επιτροπής του βραβείου. Την Επιτροπή
απαρτίζουν επίσης οι Ανδρέας Στυλιανού, Λοίζος Αντωνίου,
Μαρίνα Αρμεύτη, Αννα Γιάλλουρου, Αλέξανδρος Παπαναστασίου,
Νίκος Περιστιάνης και Παύλος Παύλου.
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης την οποία θα συντονίζει ο
δημοσιογράφος Ανδρέας Στυλιανού, Θα παρουσιαστεί σύντομο
μουσικό πρόγραμμα από τον Κούλη Θεοδώρου.
ΠΡΟΗΓΟΥΜΕΝΕΣ
ΒΡΑΒΕΥΣΕΙΣ
|
2005 |
Ανδρέας Χριστοδουλίδης, δημοσιογράφος, πρώην
Γενικός Διευθυντής Αθηναϊκού Πρακτορείου Ειδήσεων
«για την ενεργό, ουσιαστική και αποτελεσματική
συμβολή του στην πρόοδο και ανάπτυξη της Ελεύθερης
Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης και της εμπέδωσης της
Δημοκρατίας στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας τόσο
στην Κύπρο όσο και στην Ελλάδα».
|
|
2004 |
Αννα Διαμαντοπούλου, βουλευτής ΠΑΣΟΚ, πρώην
Επίτροπος της ΕΕ «για τη συνολική δράση της στην
προώθηση των κοινών πολιτικών της Ευρωπαϊκής
Ένωσης, ιδίως στον τομέα της ισότητας και της
κοινωνικής πολιτικής και συνοχής, την ενεργό
συμβολή της στην αναβάθμιση του ρόλου της Ελλάδας
στην Ένωση και την ευόδωση του στόχου της Κύπρου
για ένταξη στην ΕΕ».
|
|
2003 |
Κώστας Μόντης, ποιητής, «ο κορυφαίος Κύπριος
λογοτέχνης. Με λόγο λιτό και πυκνό εκφράζει τον
κόσμο της Κύπρου στα χρόνια της Ανεξαρτησίας και
στην περίοδο μετά την εισβολή. Ποιητής με διεθνή
αναγνώριση». (Η βράβευση Μόντη έγινε λίγες
εβδομάδες πριν από το θάνατό του).
|
|
2002 |
Μάριος Τόκας, μουσικοσυνθέτης γιατί
«καταξιώθηκε στο χώρο της μουσικής και προσθέτει
στην ποιότητα της δημιουργίας του, τη πολιτική
ευαισθησία για την ιδιαίτερη πατρίδα του Κύπρο με
γνήσια οράματα για συμφιλίωση των λαών και
κατάργηση των συρματοπλεγμάτων».
|
|
2000 |
Ανδρέας Θεοφάνους – Ινστιτούτο Ερευνών
και Ανάπτυξης Intercollege
Πάμπος Παπαγεωργίου – Κέντρο Ερευνών
Intercollege, εξ ημισείας στους δύο ερευνητές που
«με τη δράση τους προωθούν μέσα από τα Κέντρα
Ερευνών τους, την κριτική σκέψη και αναζητούν
νέους δρόμους μέσα από την έρευνα».
|
|
1999 |
Λευτέρης Οικονόμου, ζωγράφος «για το
πλούσιο και δημιουργικό του έργο στο χώρο της
τέχνης».
|
|
