|
Το βραβείο Κρανιδιώτη στο Λευτέρη Οικονόμου
του Στας
Παράσκου
Η απονομή του βραβείου Κρανιδιώτη στο Λευτέρη Οικονόμου,
μου δίνει την ευκαιρία να εκφράσω ορισμένες απόψεις πάνω
στη δουλειά του, κάτι που ήθελα να κάνω από καιρό. Αλλά
πρώτα απ’ όλα συγχαρητήρια στο Λευτέρη για την τιμή που
του έχει γίνει.
Ο Λευτέρης Οικονόμου, είναι ένας από τους πιο αφοσιωμένους
ζωγράφους που γνώρισα ποτέ και κατέχει μια κάπως περίεργη
θέση στην κυπριακή τέχνη. Από τη μια μεριά είναι ένας
πασίγνωστος ζωγράφος με τεράστιο αριθμό θαυμαστές σε όλα
τα στρώματα της κοινωνίας. Αυτό δείχνει ότι έχει την
ικανότητα να επικοινωνήσει με ανθρώπους εκτός των στενών
ορίων του καλλιτεχνικού κόσμου. Από την άλλη, όμως, έχει
εχθρούς ανάμεσα στην καλλιτεχνική ελίτ η οποία αρνείται να
αναγνωρίσει αξίες που δεν σχετίζονται με τις τελευταίες
μόδες στην τέχνη. Με αυτό δεν εννοώ ότι η δουλειά του
Λευτέρη είναι υπεράνω κριτικής. Μερικοί έντιμοι συνάδελφοι
διαφωνούν με τον καλλιτέχνη πάνω σε θέματα καλλιτεχνικής
φιλοσοφίας.
Μια από τις κατηγορίες που εκτοξεύθηκαν εναντίον του
Λευτέρη Οικονόμου είναι ότι η τέχνη του είναι μανιεριστική,
κάτι το οποίο νομίζω ότι δεν πρέπει να λαμβάνεται πολύ στα
σοβαρά.
Μανιερισμός υπάρχει σε όλη την τέχνη, στο Μιχαηλάγγελο που
προσπαθούσε να επαναλάβει την εμπειρία της Ελληνικής
Κλαδικής Περιόδου, στον Πικάσο που εργάστηκε μέσα από την
τέχνη άλλων ζωγράφων, στο Ρενέ Μακρίζ που δανείστηκε την
γλώσσα του γραφίστα κ.ά. Η παράδοση στη λαϊκή τέχνη είναι
ολότελα μανιεριστική. Ο Ματίς συμβούλευσε να μην
αποφεύγουμε τις επιδράσεις για το λόγο ότι είναι αδύνατο
για ένα ζωγράφο να θαυμάζει κάποια μορφή τέχνης χωρίς να
επηρεάζεται και σε κάποιο βαθμό να ακολουθεί τις
διαδικασίες σύνθεσης της τέχνης αυτής.
Η δημιουργικότητα σε ένα έργο τέχνης δεν στηρίζεται
αποκλειστικά στην τεχνική που χρησιμοποιείται. Σε πολλές
περιπτώσεις η σημαντικότερη πλευρά ενός έργου τέχνης είναι
το θέμα και η καλλιτεχνική ιδέα που εκφράζει. Σε όλες τις
περιόδους της ιστορίας της τέχνης υπήρξαν καλλιτέχνες που
εργάστηκαν εκτός της κύριας ροής χρησιμοποιώντας την
καλλιτεχνική γλώσσα μιας προηγούμενης γενιάς. Για
παράδειγμα ο Ανκρ, ο Φράνσις Μπέηκον, ο Χόππερ και πολλοί
άλλοι. Αυτή είναι και η πορεία του Λευτέρη Οικονόμου.
Ο Λευτέρης Οικονόμου ποτέ δεν πρόδωσε την τέχνη όπως
κάνουν άλλοι δημοφιλείς ζωγράφοι της Κύπρου. Είναι ένας
τίμιος καλλιτέχνης που κάνει αυτό που πιστεύει χωρίς να
νοιάζεται για την μια ή την άλλη μόδα της εποχής. Ενεργεί
με αξιοθαύμαστη αυτοπεποίθηση που του δίνει η πείρα
πενήντα χρόνων αφοσιωμένης εργασίας. Το κύριο
χαρακτηριστικό στο έργο του είναι μια νοσταλγική
θεματολογία από την αγροτική ζωή και η τολμηρή απλοποίηση
σχημάτων που θυμίζει Σεζάν.
Από τα φοιτητικά χρόνια ο Λευτέρης, πίστευε στην τεχνική
κατάρτιση και στο καλό σχέδιο. Πέραν τούτου επίστευε πως
σκοπός της καλλιτεχνικής πράξης δεν είναι μόνο η επίδειξη
μαστοριάς αλλά και η έκφραση κάποιου νοήματος με ουσία.
Οι μάστορες της τέχνης που τον συγκινούσαν ήταν ο Γκόγια
και ο Ρέμπραντ από τους παλαιούς και από τους μοντέρνους
αγαπούσε πιο πολύ τον Πικάσο και την Κάθυ Κόλβιτς. Μιλούσε
για τους καλλιτέχνες αυτούς με ένα μεταδοτικό ενθουσιασμό
που επηρέασε κατάβαθα τις δικές μου αντιλήψεις περί
τέχνης.
Οι ζωγράφοι της μόδας που σκοπό έχουν να διασκεδάζουν τους
νεόπλουτους διατρέχουν τον κίνδυνο να εξαφανιστούν μέσα
στο δήθεν σοφιστικέ τους κόσμο. Αυτοί θα ξεχαστούν στο
μέλλον και το μόνο μνημείο που θα αφήσουν πίσω τους θα
είναι ένα εκατομμύριο λίρες στον τραπεζικό λογαριασμό
τους.
Πιστεύω ότι το έργο του Λευτέρη, μανιερίστικο ή όχι, δεν
θα ξεχαστεί γιατί καταπιάνεται με ουσιώδη θέματα σε
συγκεκριμένο χώρο και χρόνο.
Αναδρομική έκθεση σχεδίου Λευτέρη Οικονόμου
Τη μνήμη του Γιάννου Κρανιδιώτη τίμησε τη Δευτέρα 11
Οκτωβρίου 1999 ο Όμιλος Προβληματισμού για τον
Εκσυγχρονισμό της Κοινωνίας μας σε ειδική εκδήλωση στη
Λευκωσία.
Η εκδήλωση έγινε στην αίθουσα τέχνης Αμοργός με την
ευκαιρία των εγκαινίων αναδρομικής έκθεσης σχεδίου του
Λευτέρη Οικονόμου.
Ο Όμιλος αποφάσισε να καθιερώσει ετήσιο βραβείο
πρωτοποριακής δημιουργίας που φέρει το όνομα του
αείμνηστου Γιάννου Κρανιδιώτη. Με τον τρόπο αυτό τιμά τη
μνήμη αλλά και τη συμβολή του στην προσπάθεια για τον
εκσυγχρονισμό και την ανανέωση της ιδιαίτερης πατρίδας
του.
Το βραβείο πρωτοποριακής δημιουργίας θα απονέμεται σε
πολίτες που με το έργο τους συμβάλλουν στην καλλιέργεια
σύγχρονης σκέψης.
Ο Λευτέρης Οικονόμου είναι ο πρώτος που τιμήθηκε με το
βραβείο. Το σκεπτικό για την επιλογή Οικονόμου ανέπτυξε η
πολιτιστική υπεύθυνη του Ομίλου, Παναγιώτα Καυκαρίδου.
Το βραβείο απένειμε ο εκτελεστικός πρόεδρος της Λαϊκής
Τράπεζας Κίκης Λαζαρίδης, ο οποίος έκανε ιδιαίτερη αναφορά
στην πολύπλευρη δράση του Γιάννου Κρανιδιώτη στην
Ευρωπαϊκή Ένωση για την Κύπρο και την ειρήνη στην περιοχή.
|
