|
Να λοιπόν
που παίρνει σάρκα και οστά η υπόσχεση μας για μια νέα
έκδοση. Το 1998, με την έκδοση μας "16+1 θέσεις για
τον εκσυγχρονισμό", δώσαμε με αρκετή ακρίβεια και
πληρότητα πιστεύουμε το πλαίσιο προβληματισμού και
κατευθύνσεων του ΟΠΕΚ, μαζί με αρκετά σημαντικά
ψήγματα της σύγχρονης πολιτικής σκέψης σε Ελλάδα και
Κύπρο. Εξέχουσες πολιτικές προσωπικότητες είχαν
καταθέσει μαζί μας τις δικές τους προσεγγίσεις γύρω
από όψεις της σύγχρονης πολιτικής σκέψης και δράσης.
Σήμερα, κάνουμε το δεύτερο 6ήμα, καταθέτοντας με
ανάλογο τρόπο εξειδικευμένες προσεγγίσεις σε ζητήματα
εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής.
θεωρούμε την έκδοση αυτή όχι ως μια απλή συνέχεια της
πρώτης, αλλά ως την πιο κρίσιμη απόδειξη της
καταξίωσης του ΟΠΕΚ. Γιατί είναι εύκολο να ξεκινάς μια
φιλόδοξη διαδρομή, δύσκολο όμως να τη συνεχίζεις με
σταθερότητα. Και μάλιστα, 6ασικό στοιχείο της
σταθερότητας να είναι η τήρηση της υπόσχεσης για
διαρκή αναζήτηση.
Η έκδοση αυτή συμπυκνώνει πνευματικό έργο που προέκυψε
από τις εκδηλώσεις και τις άλλες δραστηριότητες του
ΟΠΕΚ τα τρία τελευταία χρόνια, γι' αυτό αποτελεί και
ένα είδος "απολογισμού". Βέβαια, σημαντικό μέρος των
δραστηριοτήτων αυτής της τριετίας δεν καταγράφονται,
ιδιαίτερα όσα αφορούν πολιτιστικές παρεμβάσεις και
εκδηλώσεις, έναν από τους νέους τομείς στους οποίους
έχουμε ξανοιχτεί.
Όταν όμως κανείς καταγράφει τα κέρδη, οφείλει να
καταγράφει και τις απώλειες. Και η μεγαλύτερη απώλεια
αυτής της τριετίας ήταν αυτή του Γιάννου Κρανιδιώτη.
Δεν το αναφέρουμε μόνο επειδή αισθανόμαστε πως ο ΟΠΕΚ
έχασε έναν πολύτιμο φίλο και συμπαραστάτη, θεωρούμε
την απώλεια αυτή σημαντικότατη και δυστυχώς
δυσαναπλήρωτη όσον αφορά την εθνική μας υπόθεση, το
σχεδιασμό και την υλοποίηση βημάτων στην πορεία
ένταξης της Κύπρου στην Ε.Ε., στην πολιτική ζωή
Ελλάδας και Κύπρου γενικότερα. Το ελάχιστο που
μπορούμε να κάνουμε είναι να πορευτούμε στο μέλλον
έχοντας κατά νουν τους δικούς του οραματισμούς και
στόχους.
Το βασικότερο, βέβαια, που έχουμε κατά νουν, είναι
αυτό που διέκρινε και τις προσεγγίσεις του Γιάννου
Κρανιδιώτη: Η ίδια η εμπειρία, αποτελεί απόδειξη ότι
κάθε φορά οι μορφές αντιπαράθεσης αλλάζουν χαρακτήρα,
προσαρμοσμένες στις κυρίαρχες συνθήκες διεθνείς,
περιφερειακές και τοπικές. Χθες, η οικονομία και τα
ΜΜΕ φαινόντουσαν υποταγμένα στους ρυθμούς της
πολιτικής. Σήμερα, φαίνεται να τείνουμε στο ακριβώς
αντίθετο. Χθες, το ιδεολογικοποιημένο πρόσχημα ήταν
απαραίτητο για την άσκηση εξωτερικής πολιτικής.
Σήμερα, η αναγκαιότητα του προσχήματος εξασθενεί και
τη θέση της πάει να καταλάβει ή να ανακαταλάβει η
ηθική του εθνικού συμφέροντος.
Μέσα στη ρευστότητα του μεταβαλλόμενου κόσμου, η
ιδεολογική αντιπαράθεση εξακολουθεί να είναι παρούσα.
Η διαφορά είναι πως τώρα εισχωρεί με απίστευτη ευκολία
σε λεπτομέρεια, στο επιμέρους. Απαιτεί συνεχή
εγρήγορση, επιμονή, αντοχή και διαύγεια πνεύματος για
να γίνει κατανοητή και να αναδειχθεί. Τα πράγματα δεν
ήταν ποτέ εύκολα, αλλά σήμερα είναι αρκετά
δυσκολότερα. Όσο τα επιφαινόμενα δίνουν την εντύπωση
της αποϊδεολογικοποίησης, τόσο η μάχη στη δάση των
πραγμάτων γίνεται πιο αδυσώπητη. Παλαιότερα, ο
συντηρητισμός και ο προοδευτισμός, η Δεξιά και η
Αριστερά, συγκρούονταν κυρίως στη δάση της κατοχύρωσης
των δικαιωμάτων του κεφαλαίου ή του λαού, της διεθνούς
πλουτοκρατίας ή των εργαζομένων. Στο μεταβαλλόμενο
κόσμο μας, χωρίς να έχουν καταργηθεί αυτά τα πεδία
σύγκρουσης, ο συντηρητισμός ενδύεται την ελαφρότητα
του δήθεν αυτονόητου, και ο προοδευτισμός κρίνεται
ιδιαίτερα στο κατά πόσον έχεις τη δύναμη να αναζητάς
διαρκώς καινούριες λύσεις, νέους δρόμους πλάι στους
παλιούς κρίνεται από τη δύναμη που έχεις να ψηλαφείς
διαρκώς το μετά, να τολμάς να το φέρνεις αντιμέτωπο με
το τώρα και να μην τρομάζεις από τις συνέπειες των
επιλογών του.
Ο ΟΠΕΚ έχει εξαρχής διαλέξει κατευθύνσεις. Μέσα στις
γνωστές κυπριακές συνθήκες όχι απλά τόλμησε, αλλά
έταξε ως σκοπό του να τολμά. Τα τελευταία χρόνια ο
ΟΠΕΚ άνοιξε τη συζήτηση σε μεγάλα ζητήματα της
κυπριακής κοινωνίας, με πρωτοβουλίες που σφράγισε τη
συνέχεια.
Μπροστά σ' αυτά τα δεδομένα, μπροστά στις εξελίξεις
των Ελλαδοτουρκικών σχέσεων των τελευταίων δύο χρόνων
και των ευρωτουρκικών σχέσεων κυρίως από το Ελσίνκι
και μετά η διαμόρφωση νέων πολτικών από την ηγεσία και
της Κύπρου, είναι ανάγκη του χθες και θα εξελιχθεί
ίσως σε περιπέτεια του αύριο, αν δεν αρχίσει να
σχηματοποιείται στο άμεσο μέλλον. Και δεν μιλάμε για
αποσπασματικές δράσεις ή αντιδράσεις, αλλά για σοβαρό
προσανατολισμό σε μια νέα καθολική στρατηγική.
Ο δρόμος του σύγχρονου προοδευτισμού είναι δύσκολος.
Γιατί είναι δύσκολο να αναζητάς με πάθος,
καταπολεμώντας την ίδια ώρα τη βολική ακινησία. Να
σέβεσαι τις σταθερές και το χθες, χωρίς να επιτρέπεις
να σε εμποδίζουν στη συμβολή για τη διαμόρφωση του
αύριο. Να τολμάς να ανοίγεσαι απροκατάληπτα και χωρίς
ανασφάλειες στο καινούργιο, την ίδια ώρα που ξέρεις
ότι ο εκσυγχρονισμός δεν πρέπει να μετατρέπεται σε
μόδα. Να προκαλείς με ένα διαφορετικό λόγο το
δεδομένο, αποφεύγοντας να χρησιμοποιείες την πρόκληση
ως μέσο επίδειξης μιας διαφορετικότητας.
Μπορεί πράγματι να είναι δύσκολο. Ίσως, όμως, γι' αυτό
ακριβώς αξίζει τον κόπο. Γιατί όταν πετυχαίνει, όταν
λειτουργεί ακόμη και σε επιμέρους σημεία, κάνει τη
μεγάλη διαφορά.
|
