|
Οι
συνεχείς και ραγδαίες αλλαγές, μέσα από τις οποίες
περνάμε στον 21ο αιώνα, απαιτούν ψηλά επίπεδα
ευαισθητοποίησης, για να αφομοιωθούν από την κοινωνία.
Διαφορετικά, φαινόμενα, όπως η αμφισβήτηση της
αξιοπιστίας της πολιτικής ζωής, η ατομική παραίτηση
από τα κοινά και οι σοβαρές ρωγμές που παρατηρούνται
στον κοινωνικό ιστό, μπορούν να αποβούν εθνικά μοιραία.
Βιώνουμε μια σταδιακή αναίρεση του αυτοπροσδιορισμού
μας ως πολιτών, ως μελών της κοινωνίας και ως
ελεύθερων προσωπικοτήτων. Η κοινωνία μας βρίσκεται σε
κρίση όσον αφορά την ταυτότητά της, τις αξίες που τη
διαπνέουν και τις επιλογές για την εξέλιξή της. Το
εθνικό μας θέμα, αντί να αποτελεί κινητήρια δύναμη για
κοινωνική ανάπτυξη και συσπείρωση, χρησιμοποιείται ως
άλλοθι για διαιώνιση της παρακμής. Έτσι, ο αγώνας για
επίλυση του Κυπριακού υπονομεύεται καίρια, από τη
στιγμή που δεν μπορεί να στηρίζεται σε ένα σύγχρονο
κράτος και μια υγιή κοινωνία.
Μέσα σ' αυτές τις συνθήκες, το αίτημα για
εκσυγχρονισμό αναδύεται επιτακτικό, πράγμα το οποίο
ωθεί πολλούς στο να τον επικαλούνται ή να τον
επαγγέλλονται. Στην πραγματικότητα, όμως, η διαδικασία
του εκσυγχρονισμού βρίσκεται υπό διαρκή αναστολή.
Η εικόνα αυτή μπορεί να αναστραφεί. Στόχος του ΟΠΕΚ
είναι να συμβάλει ουσιαστικά σ' αυτή την προσπάθεια,
με πολύμορφες παρεμβάσεις προς την κοινωνία. Με εφόδια
το Λόγο και το Διάλογο, ο ΟΠΕΚ θα επιχειρήσει να
προσεγγίσει τα προβλήματα με κριτική θεώρηση και
επιστημονική τεκμηρίωση. Έτσι, μπορεί να καταστεί
τελικά δυνατή η σύνθεση ενός οράματος για την αυριανή
κυπριακή κοινωνία, με τη διατύπωση πολιτικών στόχων
και προτάσεων για τον εκσυγχρονισμό της.
Άξονες προβληματισμού και δράσης - έξω από τα όποια
δογματικά πλαίσια - είναι για τον ΟΠΕΚ:
Απαραίτητη προϋπόθεση για την αντιμετώπιση των εθνικών
θεμάτων στις νέες συνθήκες είναι να υπάρξει διάθεση
σκέψης, αδέσμευτης από τα παραδοσιακά σχήματα. Για την
αντιμετώπιση της εθνικής από στενά προσωπικούς
χειρισμούς, με την εισαγωγή θεσμών στήριξης μιας
συλλογικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης πολιτικής.
Με γνώμονα την πορεία ένταξης στην ΕΕ επιβάλλεται η
ανάπτυξη πολυδιάστατων πρωτοβουλιών στην περιοχή της
Α. Μεσογείου και στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, σε
συνεργασία με την Ελλάδα, ώστε τα διεθνή ερείσματα να
αποκτήσουν περιεχόμενο μέσα από συγκεκριμένους ρόλους
στο περιφερειακό σύστημα οικονομίας και ασφάλειας. Η
σοβαρή συγκρότηση είναι το μόνο δυνάμει πλεονέκτημα
κατά της τουρκικής επιθετικότητας, στην όλη προσπάθεια
μετατροπής της ευπαθούς γεωστρατηγικής θέσης σε θετικό
γεωπολιτικό παράγοντα.
Η προσπάθεια που καταβάλλει σήμερα η Ελλάδα για τον
εκσυγχρονισμό της αποτελεί μια σημαντική και
ελπιδοφόρα εξέλιξη. Ελλάδα σύγχρονη, ισχυρή και
σεβαστή στην Ευρώπη και στον κόσμο αποτελεί εγγύηση
ασφάλειας και για την Κύπρο. Όμως, σε μια σχέση υγιούς
εταιρικότητας η Κύπρος θα πρέπει να είναι έτοιμη να "παίρνει"
αλλά και να "δίνει". Ο εθνικός λόγος, όταν δε
συνοδεύεται από μέτρα οικοδόμησης μιας τέτοιας υγιούς
σχέσης, όταν παραμένει στο επίπεδο της ρητορικής
πατριδοκαπηλίας, στην πραγματικότητα υπονομεύει την
ενότητα και τη συνεργασία στο εθνικό τρίγωνο Ελλάδα -
Κύπρος - Ελληνισμός της Διασποράς.
Απαραίτητη προϋπόθεση για την κοινωνική ανάπτυξη είναι
η εξυγίανση των σχέσεων κράτους - πολίτη. Αν ο πολίτης
δεν πεισθεί ότι το κράτος είναι ο υπηρέτης του ίδιου
του λαού και ο εκφραστής του αισθήματος δικαίου, καμιά
απόπειρα να ξεπεραστούν φαινόμενα ευνοιοκρατίας,
επιδίωξης προσωπικών λύσεων και κοινωνικού κυνισμού
δεν μπορεί να επιτύχει. Εκτός, όμως, από ζήτημα
παιδείας - με τη γενικότερη έννοια - αυτό είναι και
ζήτημα που άπτεται του εκσυγχρονισμού του κομματικού
συστήματος, του τρόπου δόμησης και λειτουργίας των
κομμάτων. Διαφορετικά, οι πελατειακές σχέσεις θα
απομείνουν ο μόνος δεσμός μεταξύ κομματικών μηχανισμών
και ιδιωτεύοντος πολίτη. Ο διαχωρισμός κράτους και
εκάστοτε κυβερνώντος κόμματος, η αποφασιστική
αντιμετώπιση των λαϊκιστών από τους εκσυγχρονιστές σε
όλα τα κόμματα, η επίταση του κριτικού λόγου μέσα σε
συνθήκες πολυπληροφόρησης είναι μέσα απαραίτητα για
την επίτευξη του στόχου για κοινωνική ανάπτυξη.
Η διεύρυνση της σκέψης και του οράματος ενός νέου
συνδικαλιστικού κινήματος είναι ο μονόδρομος για την
έξοδο από τα αδιέξοδα ενός συντεχνιακού συνδικαλισμού
που κυρίως αμύνεται σήμερα στα χαρακώματα των
κεκτημένων. Είναι καιρός να αναζητηθούν
επαναπροσδιορισμοί ρόλων, με τη βοήθεια εμπειριών,
όπως αυτές που διατρέχουν σήμερα το νέο ευρωπαϊκό
συνδικαλιστικό κίνημα. Η παγκοσμιοποίηση της
οικονομίας, η οικονομική - και όχι μόνον- ενοποίηση
της ευρωπαϊκής οικονομίας καθιστούν μια τέτοια ανάγκη
επιτακτική, θέμα επιβίωσης.
Η πορεία προς την ΕΕ είναι μονόδρομος, αλλά είναι μια
μονοδιάστατη σύλληψη για εθνική οχύρωση πίσω από το
ευρωπαϊκό κεκτημένο. Για να φτάσουμε μέχρις εκεί, θα
πρέπει να πείσουμε. Και για να πείσουμε χρειάζονται
συμμαχίες στη βάση ομοειδών συμφερόντων - πολιτικές
και οικονομικές - και διεθνείς παρεμβάσεις που να
ενισχύουν την επιχειρηματολογία της Κύπρου για ένταξη.
Έχοντας υπόψη και όλα τα πιο πάνω, θα συνεργαστούμε με
τον ΟΠΕΚ Ελλάδας που, από το 1991, διαδραμάτισε και
διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πορεία
εκσυγχρονισμού της κοινωνίας στην Ελλάδα. Το
πολύπλευρο έργο του, ο όγκος εργασίας και
επιστημονικής τεκμηρίωσης που έχει αποκτήσει αποτελούν
για μας ένα πρώτης γραμμής υπόβαθρο για τις δικές μας
προσπάθειες.
Σεπτέμβριος 1997
|